أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

133

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

پيغمبران گذشته‌اند اگر او بميرد يا او را بكشند شما بر خواهيد گشتن و مرتدّ خواهيد شدن ؟ ! و هر كه برگردد و مرتدّ شود و هم بر آن عقب كه آمده بود باز گردد خداى تعالى را هيچ زيان ندارد ، زيان او را دارد كه بر گشته باشد ، و هر كه بر ايمان ثبات دارد و صبر نمايد و خداى را شكر گويد خداى تعالى شاكران را پاداشت دهد نام پيغمبر محمّدست و محمود و احمد محمّد از محمود بليغتر است و احمد از هر دو بليغ‌تر و خداى تعالى اين نام را از نام خود مشتقّ كرد و گفت : أنا اللّه المحمود و انت محمّد . علىّ بن موسى الرضا عليه السّلام روايت كرد از پدرانش از امير المؤمنين على عليه السّلام از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه گفت : چون فرزند را نام محمّد برنهيد او را اكرام كنيد و چون در مجلس آيد جايش فراخ كنيد و روى بر وى ترش مكنيد و هيچ قومى نباشد كه مشورتى كنند و در ميان ايشان كسى باشد كه نام او محمّد [ يا حامد يا محمود « 1 » ] يا احمد باشد و او را در آن مشورت برند و الّا ايشان را خيره دهند ، و هيچ سراى نباشد كه در آنجا خوانى نهند و بر آن خوان كسى باشد كه نام او محمّد يا احمد بود و الّا هر روز دو بار قدس و بركت بر آن خانه فرو فرستند . ابو هريره روايت كرد كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : لا تجمعوا بين اسمى و كنيتى يعنى فرزند را نام محمّد و كنيت ابو القاسم مكنيد يا محمّد يا ابو القاسم بيكى از اين دو خوانيد و امير المؤمنين را عليه السّلام رخصت داد و گفت اگر ترا فرزندى آيد نرينه نام و كنيت خود او را دادم از خولهء حنفيه او را فرزندى آمد نام او محمد و كنيت او ابو القاسم كرد آخرين ائمّه را هم اين رخصت داده است آنجا كه گفت : لو لم يبق من الدّنيا الّا يوم واحد لطوّل اللّه ذلك اليوم حتّى يخرج رجل من ولدى يواطىء اسمه اسمى و كنيته كنيتى يملأ الأرض قسطا و عدلا كما ملئت جورا و ظلما . [ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيه 145 ] وَ ما كانَ لِنَفْسٍ أَنْ تَمُوتَ إِلاَّ بِإِذْنِ اللَّهِ كِتاباً مُؤَجَّلاً وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْها وَ سَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ ( 145 ) نيست هيچ تنى كه بميرد الّا بفرمان خداى تعالى نوشته است آن نوشتهء كه اجل او درو پيدا و مبيّن كرده‌اند كه تقديم و تأخير نپذيرد و هر كه نفع دنيا خواهد و براى دنيا

--> ( 1 ) - بنابر اصل روايت در عيون الاخبار و صحيفة الرضا ( رج : بحار الانوار ، ج 23 ، ص 123 ) .